Aukje geeft kapotte telefoons een tweede leven
Na een val met de fiets is op het scherm van de telefoon alleen nog een groen streepje te zien. Voor reparateur Aukje Kootstra uit Heerenveen is dat genoeg reden om het toestel open te maken. Haar werk laat zien hoeveel er nog te redden valt. En waarom dat uitmaakt: hoe langer we onze apparaten gebruiken, hoe minder afval en hoe minder grondstoffen er nodig zijn voor nieuwe toestellen.
Eén groen streepje
De zijkant was verbogen, de achterkant kapot. De moeder van de eigenaar vroeg Aukje of er nog iets aan te doen was. “Dat streepje gaf mij nog hoop”, vertelt ze. Het moederbord, de printplaat die de onderdelen met elkaar verbindt, bleek nog intact. Aukje verving de beschadigde onderdelen en kreeg de telefoon weer aan de praat.
Aukje vond het altijd al leuk om kapotte dingen te maken. Inmiddels repareert ze met haar bedrijf Appeltje Aukje iPhones en iPads. Ze kijkt ook gebruikte toestellen na en knapt ze waar nodig op voor een volgende eigenaar.

Wat je bespaart met één reparatie
Een smartphone past in je broekzak en kan tot wel vijftig verschillende metalen bevatten. Die worden uit de grond gehaald, verwerkt en in fabrieken tot onderdelen gemaakt. Dat kost zoveel energie dat het grootste deel van de klimaatimpact van een telefoon al ontstaat voordat je hem voor het eerst aanzet.
Loopt je batterij snel leeg en is de rest van je telefoon nog goed? Dan kan een nieuwe batterij genoeg zijn. Je scherm, camera en alle andere onderdelen kunnen gewoon mee. Zo stel je de aankoop van een heel nieuw toestel uit.
Uit een kapotte telefoon haal je soms nog een goede camera
Ook als Aukje een toestel niet meer kan redden, kijkt ze welke onderdelen nog werken. Een camera, luidspreker of microfoon kan in een andere telefoon nog prima dienstdoen. Zelfs een gebarsten scherm bewaart ze als het beeld nog goed is. Soms hoeft alleen het glas te worden vervangen.
Een werkende camera overzetten is hergebruik: het onderdeel blijft doen waarvoor het gemaakt is. Bij recycling win je de materialen terug. Daarna kost het opnieuw energie om er iets van te maken. Daarom is het duurzamer om een onderdeel dat nog werkt eerst opnieuw te gebruiken.
Wanneer heb je echt een ander toestel nodig?
Aukje heeft zelf ook niet het nieuwste model. Haar telefoon krijgt updates, werkt snel en maakt de foto’s die ze nodig heeft voor haar werk. “Als alles werkt, waarom zou je dan voor het nieuwste gaan?”
Loopt je abonnement af of zie je een aantrekkelijke aanbieding? Kijk eerst of je huidige telefoon nog doet wat je nodig hebt. Zit er een barst in het scherm of houdt de batterij het nog maar een halve dag vol? Vraag dan eens wat reparatie kost. Ook veel Android-toestellen zijn te repareren. Een reparateur kan je vertellen wat bij jouw merk en model mogelijk is.
Hoeveel waarde ligt er in jouw la?
“Je kunt iemand anders weer blij maken met iets wat een ander al heeft afgeschreven”, zegt Aukje. Heb je nog een oude telefoon of tablet liggen? Haal hem eens uit de la en kijk wat ermee kan:
- Hij werkt nog. Geef hem door aan iemand die hem kan gebruiken of verkoop hem.
- Hij is kapot. Laat beoordelen of hij te repareren is of dat er nog onderdelen bruikbaar zijn.
- Hij kan echt niet meer mee. Lever hem apart in bij een inzamelpunt voor elektrische apparaten of het afvalscheidingsstation. Zo kunnen waardevolle materialen worden teruggewonnen en schadelijke stoffen zorgvuldig worden verwerkt.
Wat kan er nog wél?
Een koffiezetapparaat dat hapert, een broek met een kapotte rits of schoenen met versleten zolen: vaak is één onderdeel het probleem. Bij de Repair Cafés in Heerenveen en Akkrum zetten vrijwilligers hun kennis en handigheid in om spullen weer bruikbaar te maken. Ook een kleermaker of schoenmaker kan uitkomst bieden. En ben je zelf op iets uitgekeken, dan kan het via de kringloop een nieuwe eigenaar vinden.